Wil je installatiemonteur worden? Dan wil je vast weten: hoe lang ben ik eigenlijk bezig voordat ik aan de slag kan? Het korte antwoord: dat hangt ervan af. Met dit artikel duiken we in de factoren die jouw studietijd kunnen versnellen of juist rekken. We bespreken de verschillende mbo-niveaus, alternatieve routes en de mogelijke addertjes onder het gras. Zodat jij straks de een studierichting kunt kiezen die écht bij je past.
Hoe lang ben je bezig met een opleiding tot installatiemonteur?
De tijd die nodig is totdat je jezelf gediplomeerd installatiemonteur mag noemen, hangt af van de opleidingsroute die je kiest. Er zijn namelijk meerdere manieren om het vak in te rollen. Hieronder vind je een overzicht van de gemiddelde duur per opleidingspad. Verderop gaan we dieper in op de opleidingsvormen, zodat je ook inhoudelijk weet waar je aan toe bent.
- Mbo-opleiding: afhankelijk van het niveau, gemiddeld 2 tot 4 jaar
- Particuliere trajecten: gemiddeld 1 jaar
- Zij-instroom: gemiddeld 1 jaar
Niet alleen de gekozen route bepaalt hoe lang je moet studeren om gediplomeerd installatietechnicus te worden, er zijn ook andere factoren die invloed hebben op de studieduur:
- Vooropleiding: Wie al een vergelijkbare opleiding heeft, hoeft vaak niet helemaal bij nul te beginnen en kan vrijstelling krijgen voor bepaalde basisonderdelen.
- EVC‑traject (Erkenning van Verworven Competenties): Al werkenden zonder papiertje kunnen in drie tot zes maanden hun ervaring laten erkennen en daarmee grote delen van het opleidingsprogramma’s overslaan.
- BOL of BLL-opleidings vorm: Volg je een mbo opleiding? Dan kan je met een BBL-vorm vaak sneller door de stof heen, vooral als je de praktijkkennis snel oppikt en goede inzet toont op de werkvloer.
- Opleidingsbootcamps: In samenwerking met het UWV en leerwerkbedrijven met groot personeelstekort, worden soms intensieve cursussen van zo’n 6 maanden opgezet. De focus ligt op praktijkvaardigheden en een certificaat, zodat de kandidaat snel aan de slag kan.
Hoe lang duurt een mbo-opleiding Installatietechniek?
De meest gebruikelijke route naar de titel installatietechnicus is via het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Mbo-opleidingen bestaan in vier niveaus, elk met een eigen opbouw en studieduur.
- Niveau 2 leidt op tot basisvakman: Je werkt onder begeleiding aan werktuigbouwkundige of elektrotechnische installaties en systemen.
- Niveau 3 leidt op tot zelfstandig monteur: Je legt installaties aan, voert onderhoud uit en verhelpt storingen zodra ze de kop opsteken.
- Niveau 4 leidt op tot technisch specialist: Je combineert uitvoerend werk met klantadvies, planning en calculaties. In sommige rollen denk je mee over het ontwerp en geef je leiding aan teams op de werkvloer.
Hoe lang je ermee bezig bent, hangt af van het mbo-niveau waarop je instroomt. Ook een eventuele vooropleiding en het type leerweg (BOL of BBL) spelen mee. Over het algemeen duren deze opleidingen enkele jaren:
- Een mbo-niveau 2 opleiding duurt: 1,5 tot 2 jaar
- Een mbo-niveau 3 opleiding duurt: 2 tot 3 jaar
- Een mbo-niveau 4 opleiding duurt: 3 tot 4 jaar (of zelfs korter bij instroom na een niveau-3 diploma)
De opleidingen worden aangeboden in twee leerwegen. Kies je voor de BBL-leerweg, dan sta je vier dagen per week op de werkvloer om praktijkervaring op te doen. Je gaat slechts één dag per week naar school. Deze route is vooral gericht op leren door te doen.
De BOL-leerweg daarentegen is meer gericht op theorie. Je gaat voltijds naar school, op een aantal stageperiodes van enkele weken na. Hieronder een simpel tabel dat laat zien hoe de schooljaren zijn opgebouwd, afhankelijk van niveau en leerweg.
Er zijn ook specifieke richtingen binnen de installatietechniek. Wil je meer weten over specialisaties? En wat dat doet met je salaris als installatiemonteur? Lees ons artikel over de meest kansrijke techniektakken. Wil je beginnen bij de basis, dan zijn dit de meest algemene mbo-opleidingen in de installatietechniek per niveau:
MBO Niveau 2
- Monteur service en onderhoud installaties en systemen (Werktuigkundige installaties)
- Monteur elektrotechnische installaties
MBO Niveau 3
- Eerste monteur service en onderhoud werktuigbouw
- Eerste monteur elektrotechnische industriële installaties en systemen
- Eerste monteur elektrotechnische installaties woning en utiliteit
MBO Niveau 4
- Technicus service en onderhoud werktuigkundige installaties
- Werkvoorbereider installatietechniek
- Technicus elektrotechnische installaties en systemen
Ongeacht het niveau, een diploma in de installatietechniek is een papiertje met veel doorgroeikansen. Na het behalen van je niveau 3-diploma kan je ervoor kiezen om door te leren naar niveau 4. In dat geval kun je vaak een verkort BBL-traject volgen van 1 tot 2 jaar. Met een niveau 4-diploma kun je daarna eventueel ook doorstromen naar het hbo.
Hoe lang duurt een particuliere cursus tot installatiemonteur?
Naast het reguliere mbo kun je ook kiezen voor een opleiding via een particuliere aanbieder. Die zijn er in flexibele en versnelde vormen van gemiddeld een jaar. Je haalt een officieel diploma of deelcertificaten, die zijn net zo geldig als de diploma’s van een mbo-opleiding.
De meeste particuliere opleidingen volg je in deeltijd. Je combineert thuisstudie met online lessen en af en toe een praktijkbijeenkomst. Ideaal als je wilt bijleren naast je baan of andere verplichtingen. De toelatingseisen? Die komen overeen met het reguliere mbo: meestal heb je vmbo-kader of -tl nodig, of een diploma op mbo-niveau 2 als je in wilt stromen naar niveau 3.
Let op! Particuliere opleiders nemen doorgaans lesgeld in rekening dat veel hoger ligt dan het reguliere onderwijs, dit gaat vaak om duizenden euro’s. Maar: deze zijn soms deels te financieren via subsidies of regelingen.
Kan je aan de slag om de installatietechniek als zij-instromer?
Veel bedrijven investeren in zij-instromers om tegen de personeelstekorten op te boksen. Kies je voor dit traject? Dan ga je fulltime aan de slag bij een technisch bedrijf en volg je onder werktijd een opleiding, met salaris vanaf dag één. In veel gevallen is er geen vooropleiding vereist, wat wel telt: motivatie en doorzettingsvermogen.
Vaak begin je als hulpmonteur en groei je al doende mee op de werkvloer. Afhankelijk van het traject behaal je een mbo-2 of mbo-3 diploma, of in elk geval erkende certificaten. Daarmee kun je officieel aan de slag als installatiemonteur en vaak mag je jezelf al binnen een jaar volwaardig monteur noemen.
Wat maakt zij-instroom in de techniek zo aantrekkelijk?
Aardige pluspunten voor de zij-instroom: geen ervaring, wel al salaris! Hoe komen bedrijven aan zo’n mooi budget om nieuwe vakmensen te strikken? Dit wordt mogelijk gemaakt door verschillende subsidies, neem bijvoorbeeld de SLIM-scholingssubsidie. Deze regeling dekt de scholing van medewerkers. De overheid heeft in maart 2025 de kas getrokken en €73,8 miljoen beschikbaar gesteld voor deze scholingssubsidie.
Omdat er grote vraag is naar installatiemonteurs speelt het UWV een rol voor werkzoekenden. Via de organisatie kunnen er geregeld maatwerk-opleidingen opgezet, vaak in samenwerking met technische scholen of bedrijven. Dit kunnen verkorte intensieve cursussen zijn van soms wel 6 maanden.
In dit soort cursussen ligt de focus op de belangrijkste praktijkvaardigheden en het behalen van een certificaat. Zo kan de kandidaat snel aan het werk. Na indiensttreding is het mogelijk om verder te leren voor een volledig diploma.
Nog even in het kort:
Hoe lang je bezig bent met een opleiding tot installatiemonteur hangt af van de route die je kiest. Een mbo-opleiding duurt gemiddeld 2 tot 4 jaar, afhankelijk van het niveau en of je kiest voor BOL of BBL.
Maar er zijn ook snellere opties: via particuliere trajecten of zij-instroom kun je soms al binnen een jaar aan de slag, zeker als je al praktijkervaring hebt of meedoet aan een intensieve cursus. Ook je vooropleiding en motivatie kunnen invloed hebben op hoe snel je doorstroomt.
Eén ding is duidelijk: of je nu kiest voor leren op school of in de praktijk, er zijn genoeg wegen die leiden naar een carrière als installatiemonteur.
